Theo các chuyên gia y học cổ truyền, dược liệu nếu dùng đúng sẽ là “thuốc”, nhưng dùng sai có thể trở thành “độc”. Dưới đây là 5 sai lầm phổ biến khi dùng cây dược liệu mà rất nhiều người mắc phải – bạn nên đọc kỹ để tránh “tiền mất, tật mang”.

1. Nghĩ rằng dược liệu lành tính nên dùng càng nhiều càng tốt

Nhiều người cho rằng cây thuốc nam có nguồn gốc tự nhiên nên hoàn toàn an toàn, từ đó tự ý tăng liều, dùng kéo dài hoặc uống thay nước hằng ngày. Thực tế, dược liệu cũng là thuốc, mỗi loại đều có:

Liều dùng an toàn

Tác dụng chính – phụ

Đối tượng chống chỉ định

Ví dụ:

Cam thảo dùng nhiều có thể gây tăng huyết áp, giữ nước

Atiso uống quá liều có thể gây rối loạn tiêu hóa

Cây mã đề dùng kéo dài dễ làm hạ kali máu

Nguyên tắc vàng: Dùng đúng liều – đúng thời gian – đúng mục đích. Không có khái niệm “càng nhiều càng tốt” với dược liệu.

2. Dùng dược liệu theo truyền miệng, mạng xã hội mà không hiểu rõ cơ địa

“Người ta uống khỏi nên mình uống theo” – đây là tư duy rất nguy hiểm.

Cùng một loại cây dược liệu nhưng: Người nhiệt uống thấy mát, người hàn uống lại mệt mỏi, lạnh bụng, người đang bệnh nền có thể bị tương tác thuốc

Ví dụ:

Diệp hạ châu tốt cho gan nhưng người huyết áp thấp dùng dễ choáng

Gừng tốt cho người hàn nhưng người nhiệt dùng dễ mất ngủ, nóng trong

Nhân sâm không phù hợp với người cao huyết áp, mất ngủ

Lời khuyên: Trước khi dùng dược liệu lâu dài, cần hiểu cơ địa, thể trạng hoặc tham vấn người có chuyên môn về y học cổ truyền.

3. Sử dụng dược liệu không rõ nguồn gốc, không kiểm soát chất lượng

Một thực trạng đáng lo ngại hiện nay là dược liệu trôi nổi, nhiễm hóa chất, tẩm lưu huỳnh đang được bán tràn lan trên thị trường.

Nhiều người:

Mua dược liệu giá rẻ không nhãn mác

Không biết cây có bị phun thuốc trừ sâu hay không

Không rõ quy trình phơi, sấy, bảo quản

Hậu quả:

Uống dược liệu nhưng gan, thận phải “gánh độc”

Hiệu quả điều trị không có, thậm chí phản tác dụng

Nguyên tắc chọn dược liệu an toàn:

Ưu tiên nguồn trồng hữu cơ, rõ xuất xứ

Có kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc

Không mốc, không mùi lạ, không màu bất thường

4. Chế biến sai cách làm mất hoặc biến đổi dược tính

Không ít người có dược liệu tốt nhưng lại chế biến sai, khiến dược tính bị giảm hoặc mất hoàn toàn.

Những lỗi thường gặp:

Đun dược liệu bằng nồi kim loại không phù hợp

Đun quá lâu hoặc quá nhanh

Phơi dưới nắng gắt làm bay tinh dầu

Dùng nước sắc lại nhiều lần không đúng cách

Ví dụ:

Tinh dầu trong sả, quế, hồi rất dễ bay hơi nếu đun sai

Lá thuốc phơi nắng gắt dễ biến chất

Một số rễ cây cần sao vàng hạ thổ mới phát huy tác dụng

Lưu ý: Mỗi loại dược liệu có phương pháp sơ chế và sắc riêng, không nên làm theo thói quen.

5. Dùng dược liệu thay thế hoàn toàn thuốc điều trị

Đây là sai lầm nguy hiểm, đặc biệt với người mắc bệnh mạn tính.

Dược liệu có vai trò:

Hỗ trợ điều trị

Phục hồi, bồi bổ

Giảm tác dụng phụ của thuốc Tây

Nhưng không thể tùy tiện thay thế hoàn toàn thuốc điều trị, nhất là với các bệnh như:

Tim mạch

Đái tháo đường

Cao huyết áp

Ung thư

Việc tự ý bỏ thuốc, chuyển sang uống cây thuốc nam có thể khiến bệnh diễn tiến nặng hơn, khó kiểm soát.

Cách dùng đúng: Kết hợp Đông – Tây y có kiểm soát, theo dõi sát và có tư vấn chuyên môn.

Kết luận: Dùng dược liệu thông minh để thực sự khỏe mạnh

Cây dược liệu là món quà quý giá của thiên nhiên, nhưng chỉ phát huy giá trị khi được sử dụng đúng cách. Tránh 5 sai lầm trên không chỉ giúp bạn bảo vệ sức khỏe, mà còn tận dụng được trọn vẹn tinh hoa của dược liệu Việt.