Hãy cùng Dược liệu xanh - Herbalgreen tìm hiểu chi tiết xem thức khuya ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào và làm sao để cải thiện tình trạng này.

Thức khuya làm rối loạn đồng hồ sinh học tự nhiên

Cơ thể con người được điều khiển bởi một đồng hồ sinh học (circadian rhythm) giúp điều tiết giấc ngủ, hormone và năng lượng trong ngày. Khi bạn thức khuya, đặc biệt là sau 23h, cơ thể bị rối loạn nhịp sinh học, dẫn đến:

Khó ngủ sâu, hay trằn trọc, mệt mỏi khi thức dậy.

Giảm khả năng tập trung và phản xạ trong công việc.

Dễ cáu gắt, stress và mất cân bằng cảm xúc.

Theo các nghiên cứu, người ngủ muộn thường có hiệu suất làm việc giảm 20–30% so với người có giấc ngủ đều đặn.

Ảnh hưởng tiêu cực đến làn da và quá trình lão hóa

Một trong những tác hại dễ thấy nhất của thức khuya là xuống sắc và lão hóa sớm. Khi bạn ngủ, cơ thể tiết ra hormone tăng trưởng (GH) giúp tái tạo tế bào và phục hồi làn da. Nếu bạn thức khuya, quá trình này bị gián đoạn, dẫn đến:

Da sạm, khô và dễ nổi mụn.

Quầng thâm, bọng mắt, gương mặt thiếu sức sống.

Da mất đàn hồi, dễ xuất hiện nếp nhăn sớm.

Vì vậy, “ngủ sớm là liều thuốc làm đẹp tự nhiên nhất” hoàn toàn là sự thật.

Thức khuya làm suy giảm hệ miễn dịch

Cơ thể cần ngủ đủ giấc (7–8 tiếng/ngày) để tái tạo năng lượng và sản sinh tế bào miễn dịch. Việc thức khuya kéo dài khiến hệ miễn dịch yếu đi, dẫn đến:

Dễ mắc các bệnh cảm cúm, viêm họng, dị ứng.

Vết thương lâu lành.

Tăng nguy cơ mắc bệnh mãn tính như tiểu đường, cao huyết áp.

Một nghiên cứu của Đại học California cho thấy, người ngủ dưới 6 tiếng mỗi đêm có nguy cơ bị cảm cúm cao gấp 4 lần so với người ngủ đủ giấc.

Tăng nguy cơ béo phì và rối loạn chuyển hóa

Khi thức khuya, cơ thể thường thèm ăn đêm do hormone ghrelin (hormone đói) tăng lên. Lúc này, bạn có xu hướng ăn các thực phẩm nhiều dầu mỡ, tinh bột hoặc đồ ngọt – nguyên nhân dẫn đến:

Tăng cân, béo bụng.

Rối loạn chuyển hóa đường và mỡ máu.

Tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 và tim mạch.

Ngoài ra, việc thiếu ngủ còn khiến insulin hoạt động kém hiệu quả, khiến cơ thể khó kiểm soát lượng đường trong máu.

Ảnh hưởng đến tim mạch và huyết áp

Khi bạn thiếu ngủ, cơ thể sẽ tăng tiết hormone cortisol và adrenaline, làm tim đập nhanh và huyết áp tăng cao. Nếu tình trạng này kéo dài, nó có thể gây ra:

Tăng huyết áp mãn tính.

Nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim.

Tình trạng mệt mỏi, chóng mặt, rối loạn nhịp tim.

Các chuyên gia khuyến cáo, người trưởng thành nên ngủ trước 23h và ngủ đủ 7–8 tiếng mỗi đêm để bảo vệ tim mạch tốt nhất.

Gây rối loạn tâm lý và suy giảm trí nhớ

Thiếu ngủ do thức khuya khiến não bộ không có đủ thời gian nghỉ ngơi và phục hồi. Điều này dẫn đến:

Giảm khả năng ghi nhớ và học tập.

Mất tập trung, phản ứng chậm.

Dễ bị trầm cảm, lo âu, stress kéo dài.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người thường xuyên ngủ sau 1h sáng có nguy cơ trầm cảm cao hơn 40% so với người ngủ sớm.

Làm thế nào để hạn chế tác hại của thức khuya?

Thiết lập giờ ngủ cố định

Cố gắng đi ngủ và thức dậy đúng giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần, để cơ thể quen với nhịp sinh học ổn định.

Tránh dùng điện thoại trước khi ngủ

Ánh sáng xanh từ màn hình làm giảm tiết melatonin – hormone giúp ngủ ngon. Hãy tắt thiết bị điện tử trước khi ngủ ít nhất 30 phút.

Ăn nhẹ, tránh cà phê hoặc nước ngọt buổi tối

Caffeine khiến não tỉnh táo, gây khó ngủ. Thay vào đó, bạn có thể uống sữa ấm hoặc trà hoa cúc giúp thư giãn.

Tạo không gian ngủ thoải mái

Giữ phòng ngủ yên tĩnh, mát mẻ, ánh sáng dịu nhẹ để dễ chìm vào giấc ngủ sâu.

Kết luận

Thức khuya không chỉ khiến bạn mệt mỏi và thiếu năng lượng, mà còn là nguyên nhân tiềm ẩn gây rối loạn hormone, suy giảm miễn dịch và lão hóa sớm. Để có cơ thể khỏe mạnh và tinh thần minh mẫn, hãy duy trì thói quen ngủ sớm – dậy sớm, chăm sóc giấc ngủ như chăm sóc sức khỏe chính mình.